Tutol na ako noon pa sa tila madaliang implementasyon ng K+12 Program ng Kagawaran ng Edukasyon [DepEd]. Malinaw na hindi pa handa ang bansa sa ganitong uri ng sistema. Bagama’t napakaganda ng ideya. Ang pagdadagdag ng taon sa pag-aaral ay dagdag gastos at mapapahaba ang panahon na bubunuin sa pag-aaral. Gayunpaman, mas magiging epektibo ang edukasyon kapag hindi pinagkakasya sa maiksing panahon ang mga asignatura.

Ngunit handa na nga ba tayo sa K+12? Ang dapat tutukan ng ating pamahalaan ay ang kakulangan ng mga gusali at iba pang pasilidad sa paaralan, ang kakulangan ng mga de kalidad na aklat at ang kakulangan ng kwalipikadong guro. Medyo mahaba-habang pagsasanay ito sa mga guro at marami-marami ring gusali ang dapat itayo.

Sabagay, dahil sa kaluwagan ng pamantayan ng mga pampublikong paaralan, madami ang nakakapasa na kulang sa kaalaman. Ang nangyayari, nagkikipag-sisiksikan ang mga “di dapat pumasa” sa mga nakapasa sa iisang silid aralan. Kapag  naghigpit ang mga guro, hindi na natin kakailanganin ng maraming dagdag na silid aralan. Mas makakabuti sa bansa ang konti ang graduates ngunit magagaling kesa nakaparaming nagtapos na walang namang alam. At siyempre, dapat maghigpit din sa pagpili ng guro. Bawal na dapat ang padrino system.

Dahil hindi na natin mapipigilan ang pagpapatupad ng K+12, imungkahi na lang natin sa DepEd na magdagdag ng pasilidad at higpitan ang pagsasala sa mga guro at istudyante. Dahil napapanahon man o hindi, umuusad na ang programa, at ito ang magdidikta sa kinabukasan ng paghuhubog ng kaisipan.

Guro

Disyembre 7, 2011

May ebolusyon ang salita,
May tilamsik ng diwa,
May pagtitimpi ang pagkakataon,
May pagbangon ang pagkapahiya.

Sa aking pagtitig sa ‘yong pagkusa,
Sa bahid ng katwiran sa ‘yong gilagid,
Bigkasin mo naman ang aking himig,
Upang sa aking paghulma
Sa nakalakhang sistema
Ay maririnig ko
Ang mga konseptong iyong iniukit
Sa imortal kong kaisipan.

Paano tuturuan ng kritikal na pag-iisip ang mga mag-aaral kung ang kagawaran ng edukasyon mismo ay wala nito? Hindi karagdagang taon ang kailangan kundi ang pagbabago ng sistema ng edukasyon sa bansa.

Talagang desidido na ang Kagawaran ng Edukasyon, sa pangunguna ni Sec. Armin Luistro, na ipatupad ang kanilang K+12 Program. Layon ng programang ito na dagdagan ng 2 taon ang pag-aaral ng mga bata sa elementarya at hayskul. Ayaw paawat ng kagawaran, kahit na kabi-kabila ang kilos protesta, sa paniniwalang meron silang “political will.”

Kawawa naman ang mag-aaral ng Pilipinas dahil nagkamali si PNoy sa pagtatalaga ng DepEd Secretary. Kawawa sila dahil ano na lang ang matututunan nila kung mismong ang namumuno sa kagawaran ay wala nang pag-asang matuto, hindi nakikinig, hindi kritikal mag-isip at walang creativity.

Gayunpaman, may ilang praktikal na mungkahi ako para sa kagawaran:

1. Una, magkaroon muna ng assessment pa-tungkol sa takbo ng edukasyon sa bansa: tungkol sa sistema ng pagtuturo, kakayahan ng mga guro, pasilidad at kalidad ng mga teksbuk. Magkaroon ng pagsasaliksik na galing sa kagawaran mismo, hindi ‘yung babasehan lamang nila ang pag-aaral mula sa ibang bansa.

2. Bigyan ng kaukulang training ang mga guro na hindi papasa sa assessment. Turuan sila sa mga epektibong paraan ng pagtuturo.

3. Magsagawa ng isang pagsasaliksik sa mga estudyante mismo. Alamin kung anong paraan ang mas makakatulong upang magkaroon sila ng atensyon sa mga itinuturo.

4. Magkaroon ng monitoring system sa mga guro upang masiguro na hindi sila nagpapabaya sa tungkulin at ang kalidad ng kanilang istratehiya ay epektibo.

5. Magkaroon ng sistema ng akreditasyon sa mga mga textbooks. Dapat ang aprubahan lamang ay ang may kalidad at hindi ang akda ng “malalapit” lamang sa mga nagpapatakbo ng kagawaran.

6. Linisin ang kagawaran sa kurapsyon. Gamitin ang matitipid na pondo sa karagdagang libro at mga pasilidad.

7. Turuan ang mga bata ng tamang pagkain. ‘Yung mura at masustansya, hindi ang mga titsirya at softdrinks. Nakakatulong ang tamang nutrisyon sa pagkakaroon ng kaalaman.

8. Ang “attitude” ng bata sa klase ang pinaka-makakatulong sa kanya. Hubugin silang maging masipag, creative, kritikal mag-isip at tapat.

9. Palitan si Sec. Armin Luistro kung hindi niya gagawin ang mga bagay na ito at kung ipagpipilitan pa rin niya ang sinasambang K+12 Program.

Mga mungkahi lamang ito. Hindi naman kelangan maging isa kang pilosopo upang makaisip ng mga praktikal na sulusyon sa mga kakulangan ng DepEd.

Isang mensahe para kay Sec. Luistro: “Common sense!”

Salungat Na Katinuan

Enero 15, 2010

Naghihintay ako sa iyong sagot,
Habang nakatitig sa pag-inog ng iyong talumpati.
Tila ipinagkait mo sa akin ang agham
Na dinilig mo ng banayad na pagkukunwari…

Ikinubli mo ang panlilinlang
Sa saplot ng iyong katanyagan
Gayong sa sarili mo’y
Nandun ang agam-agam…

Nagsalita ka sa lengwahe ng agham,
Gamit ang hokus-pokus ng matematika,
At napaniwala mo kami sa iyong teorya.
At itinuring namin itong dogma…

Ikinintal mo sa kalangitan ang iyong ngalan
Gamit ang huwad na tamis ng pulitika.
Itinanghal kang dakilang guro
At naging simbolo ng rurok ng karunungan…

Ngunit ayoko munang yumukod,
Ayaw ko munang sundan ang  ang iyong mga pahina.
Sapagkat hindi pa ako mangha sa iyong di maarok na salita.
Hindi ko pa rin tayp ang tabas ng iyong lohika…

Naihinga ko na ang aking kritika,
Ipinahayag ko na ang lagom ng aking pagsalungat.
At ako’y hihimlay sa gulod ng tanikala
Upang huwag nang marinig pintig ng daigdig…

Kahit man sa wakas ikaw ay magkusa
Na pawiin ang taka sa aking paghusga,
Hindi na kita magagawang pakinggan.
Wala na ring salitang dadampi sa aking katinuan…

…Pagkat butas na ang aking eardrum,
Natusok ng istik ng barbekyu
Dahil sa kaiisip ng punyeta mong teorya.
Nabibilang na ako ngayon sa hanay ng mga bingi…

…Na nakatitig na lamang sa walang hanggang kawalan…

…habang nagbibilang ng mga dumaraang sasakyan.

Titser Ka Ba?

Oktubre 26, 2009

euclidTitser ka ba? Ako naging titser din dati. Sabi nila, ang mga gurong Pilipino daw ang mga bayaning pinagkaitan ng disenteng sweldo. Bakit bayani? Dahil di biro ang makalbo sa kakulitan ng mga istudyante, maglamay magdamag para mag-tsek ng mga pagsusulit at mag-piga ang utak upang gumawa ng lesson plan. At marami ding ang dedikasyon ay nauwi sa pagpapaka-tandang dalaga. Gayunpaman, hindi pa rin sapat ang sweldo upang bigyang katarungan ang pagtitiis ng mga guro.

Teka, ‘wag muna nating pag-usapan kung ano ang maitutulong sa atin ng gobyerno dahil para lang tayong nag-kwentuhan ng science fiction. Pag-usapan natin muna kung papaano ang epektibong pagmumulat sa ating kabataan ngayon. Hindi biro ang ating tungkulin dahil dito nakasalalay ang pagkadapa at pagbangon ng bansa.

Kayo na ang humusga kung epektibo sa sitwasyon nyo ang artikulong ito na pinagtagpi-tagpi ko mula sa aking mga karanasan bilang guro, mga natutunan mula pagdalo sa mga pagsasanay, paglilimi sa epistemolohiya at pagbabasa ng libro sa sikolohiya. Marahil karamihan dito o lahat dito ay alam niyo na at matagal niyo nang ginagawa. Maaaring kulang pa ‘to at meron kayong alam na di ko nabanggit. Malugod ko pong tatanggapin ang inyong dagdag na ideya…

Una, alamin mo ang iyong sarili. Paano mo nga naman maituturo ang kaalaman kung sarili mo’y di mo alam. Siyempre alamin mo ang kakayanan mo. Ano bang natapos mo? Ano’ng mga natutunan mo sa mga seminars at ano na ang napatunayan mo sa larangan ng pagtuturo. Alamin mo rin ang intelektwal mong kakayahan. ‘Wag kang mahiya kung ang IQ mo ay below 70. Alalahanin, hindi IQ ang basehan ng epektibong pagtuturo kundi diskarte at dedikasyon. Maraming guro ngayon ang sobrang talino ngunit di maunawaan ng mga istudyante. Wala rin silang tyaga at pagkukusa na bumaba sa lebel nila.

Kulang ka ba sa kaalaman? Hindi problema yan. Maraming seminars d’yan na pwedeng kunan. Pwede ka namang tumambay sa library para mag-research. Uso na rin ngayon ang internet. Di naman masama kung gagamit ka ng search engines tulad ng google, answers.com at wikipedia. Alalahanin na di porke’t guro na tayo ay nasa atin na lahat ng karunungan. Maging ang mga dalubhasa na ay patuloy pa rin sa pagsasaliksik. Ang pagsisikap na lumago araw-araw ay indikasyon na tayo’y may dedikasyon na maibahagi ang karunungan sa mga nagnanais matuto. Ang hindi pagtanggap sa kakulangan ay pagtanggi sa personal na pag-unlad.

Alamin mo rin ang iyong mga talent. Malaking tulong kung magaling kang magpatawa dahil hindi ka tutulugan ng mga mag-aaral. “Yun nga lang minsan, ang joke mo na lang ang kanilang naaala-ala hindi ang leksyon. Kung korni ka, praktis lang, baka sakali makuha mo rin ang kiliti nila. Pero, kung isang taon na ang lumipas at korni ka pa rin, ‘wag mo nang pilitin magpatawa, baka mas lalong bumaba ang iyong repustasyon. Pwede mo naman gawin ang ibang stunts tulad ng pagkanta, pagsasayaw o kaya’y pagtawid sa alambre.

Alamin mo rin ang iyong ugali. Mainitin ba ang iyong ulo? Malambing ka ba? Mahilig ka bang magsermon? Paano ka magdamit? Istrikto ka ba? Dapat maging totoo ka at tanggapin kung may kulang sa iyong pagkatao at kakayanan. Hindi naman masama kung kulang ka sa abilidad o kaya’y may di kanais-nais na ugali. Kaya mo nga pag-aaralan ito ay upang makagawa ka ng angkop na pamamaraan.

Dapat alamin mo rin ang iyong istudyante. Ang istudyante mo ba ay fast learner or slow learner[mild term sa bobo]? Di porke’t hirap siya umintindi ay talagang sinumpa na siya. Baka naman kase wala lang siyang interest o baka naman sa estilo ng pagtuturo mo ang may depekto. Ikaw na lang ang mag-adapt sa istudyante mo. Tanungin mo rin kung kumain na s’ya. Baka naman dahil gutom s’ya kaya wala syang focus. Baka naman kulang din ang sustansyang binibigay sa kanya ng pagkain nya. Subukan mong patakan ng iodized salt dila nya baka sakaling umepekto. Alamin mo rin ang attention span nya. Kulang ba sya sa pansin? Baka minsan kaya siya magulo sa klase dahil wala sa kanya ang atensyon ng magulang nya. Alamin mo rin ang kanyang mga pangarap at hilig.

Ngayong alam mo na ang tungkol sa iyong sarili at sa istudyante mo, alamin naman natin ang mga prosesong mag-uugnay sa inyong dalawa…

1. Pag-unawa sa leksyon. Huwag mong presure-in ang istudyante mo na mag-memorya ng sandamakmak na mga termino. Ok lang ‘yun basta nauunawaan lang nilang mabuti ang mga kataga. Dahil ang memorized terms ay di nagtatagal ngunit ang pag-unawa dito ay maaaring umabot ng habambuhay.

2. Praktis. Ang mga teorya, pormula at iba pang kaalaman na merong operasyon ay nangangailangan ng praktis. Dahil kahit nauunawaan na nila ito, malilimutan nila ang sequence at magiging madalas ang kanilang pagkakamali sa aktwal na aplikasyon. Kelangan dito ang paulit-ulit na pagsasanay hanggang mabawasan kundi man tuluyang mawala ang pagkakamali. Lagi mo silang bigyan ng math o science problems upang mahasa ang kanilang galing at kumpiyansa sa sarili.

3. Pagbuo ng kumpyansa sa sarili. Napakahalaga nito dahil ito ang magiging barometro ng kanilang pag-gawa sa tunay na mundo. Kaya sa loob pa lang ng silid aralan ay hubugin na ito. Makakatulong ang pagpuri sa kanilang magagandang gawa, ideya o ugali. ‘Wag naman ang di makatotohanang pagpuri dahil pambobola na ‘yun. Baka lalo silang mapasama dahil akala nila’y tama o maganda na ang kanilang ginagawa. Iwasan ang pambubulyaw kung sila’y nagkakamali. Nakakadurog kase ito ng self-steem at nakaka-udlot ng tumutubong pagkamalikhain.

4. Pagpapalabas ng likhang isip. Mayaman ang imahinasyon ng bawat isa. Kaya ang tungkulin nating mga guro ay halukayin iyon. Hayaan nating likha nila ang lumabas at hindi ang sa atin. Dahil baka sa halip na lumabas ang kakilanlan nila sa mga ideya ay anyo natin ang lumabas. Hindi ba’t nakaka-kilabot na pangitain? Kung mauwi sila sa pagngongopya at panggagaya ng gawa ng iba at kung masyado silang umaasa sa mga tinuturo lamang sa kanila, maaaring may kulang sa ating pamamaraan.

5. Paghubog ng mapanuring kaisipan. Ang epektibong guro ay hindi iyong nagtuturo lamang ng leksyon kundi ang naghahamon sa istudyante upang mag-isip at maging mapanuri. Matuwa ka kung dahil sa ‘yo ay tanong na nang tanong mga istudyante mo. Ibig sabihi nito’y nagsisikap silang matuto. Pero depende pa rin sa uri ng tanong nila, kung may sense ba o wala.

6. Pagtahak sa malinaw na direksyon. Kadalasan turo lang tayo nang turo at nakakaligtaan nating ipaliwanag kung para saan ang mga pinag-aaralang mga teorya, pormula at mga termino. Minsan naituro lang natin ang operasyon ng pormula ng skewness sa stat ngunit di natin naibabahagi kung para saan ba ito sa totoong buhay. Kahit magaling na silang mag-compute ng Boyle’s formula, kung di nila alam kung paano ito gagamitin sa aktwal na teknolohiya…    …wala rin itong saysay. Dapat malinaw sa istudyante kung saan ang patutunguhan ng kanyang mga nalalaman.

7. Kasarinlan. Hindi habambuhay ay sa iskul ang mag-aaral. Kaya sa murang idad pa lang ay turuan mo na syang maging resourceful, adaptable at innovative. Makalimutan man nya lahat ng tinuro mo, makakalikha sya ng sariling ideya na baka mas mainam pa sa tinuro mo sa pamamagitan ng sariling pagsisikap. Turuan mo syang tumugon sa hamon ng kanyang kapaligiran at turuan mo syang lampasan ang mga pagsubok ng buhay upang sa huli’y masabi nya sa ‘yo, “Titser, kaya ko na ‘to! Di na kita kelangan sa buhay ko.”

Marami pang mga prosesong pwede nyong idagdag. Nawa kahit papaano’y may nai-ambag din ako sa inyo. At kahit hindi tayo guro, nasa atin pa rin nakaaatang ang tungkulin na magmulat ng ating mga anak, kapatid, kaibigan, kabagang, kabaro at kapanalig. Lugmok na sa kahirapan ang bansa. Nadidimlan na tayo dahil sa panlolokong ginagawa ng goyerno, kapabayaan ng media at mundong nilikha ng konsumerismo. Kung ang sagot mo sa tanong kong “Tister ka ba?” ay “Hindi…    …nawa’y “Oo” ang isagot mo kung may magtanong sa ‘yong “Tutulong ka ba sa pambansang pagmumulat?”

Artist Na Ba Ako?

Agosto 9, 2009

Marahil ay naguguluhan ka o kaya’y nag-aalangan. At minsa’y natatanong mo sa sarili mo, “Artist na ba ako? O baka feeling artist lang. O kaya’y trying hard na artist.” At madalas kung baguhan ka sa larangan ng sining, masasabi mo sa sarili mo, “Baka mali ang ginawa ko!”

Takot ka ba sa kritiko? Para mawala ang takot, sabihin mo sa harapan n’ya, “Tangna mo, kritiko! Huwag mo akong ikahon sa mga parametro ng iyong institusyon.” Kung magalit sa ‘yo ang kritiko, ibig sabihin taga-institusyon s’ya. Kung doon s’ya napanting sa salitang “Tangna!” mababaw ang pagtingin n’ya sa realidad. Kung natawa naman s’ya, aba’y ilibre mo na ng beer. Bihira ka lang makakita ng kritiko na matapos murahin ay tatawa pa. Pero kung maglabas na s’ya ng itak, tumakbo ka na.

Minsan sa takot natin sa kritiko ay nag-a-alangan tayong sumawsaw nang tuluyan sa larangan ng sining. Takot tayong masabi na mali ang ginawa natin. Kung ganun lagi ang iyong disposisyon sa sining, ‘wag mo na itong pasukin. Manood ka na lang ng sine.

Ang takot ang s’yang naglulumpo sa ating malikhaing imahinasyon, at naglalayo sa atin sa mga tinaguriang henyo, pantas at mga guro. Ano bang pinagkaiba nila sa atin? Hindi naman masama ang makinig sa guro. Pakinggan mo ang mga sinasabi nila bilang rekomendasyon o payo. Makakatulong ito upang lumago. Ngunit kung ituring mong batas ang mga ito, simulan mo na silang halikan sa paa. Hindi ka na artist kundi sunod-sunurang alipin, hindi na ikaw ang may akda kundi ang institusyon. Sunod ka na lang sa istilo. At masasama ka sa hanay ng mga unipormadong artista. At least matatawag ka nang lehitimong artista dahil pasok ka sa pamantayan.

Punyetang pamantayan! Mas mahalaga pa ba ang istruktura sa kahulugan? Padaluyin mo naman ang gawa mo sa paraang ikaw. Busisiin mo naman ang realidad. Painugin mo naman ang kahulugan sa bawat litid ng iyong obra.

Upang kumawala sa istrukturang iginuhit ng mga institusyon, ng mga kalipunang nagluluklok at nagbibigay ng mga parangal, ng mga nasa hanay na nagtatakda ng maganda at pangit, alay ko ang mga pariwarang opinyon na ito para sa mga tulad kong nagsisimulang mag feeling artist:

1. Magmasid. Titigan ang mga obra ng iba. Titig lang, di mo na kelangang mag-isip. Dahil kung mag-iisip ka baka ma-stress ka pa at bumagal ang iyong imahinasyon. Sanayin mo lang ang iyong mata. Kung musika, e di syempre ang iyong tenga. Sa prosesong ito, di mo namamalayan nakakabuo ka na pala ng taste sa art. Ang panlasang ito ang magagamit mo sa paghusga ng sariling gawa. Kung di mo ma-gets sa una. ulit-ulitin mo. Kung sa tagal ng panahong katititig ay di mo pa rin makamit ang inaasam na panlasa, aba’y mag-negosyo ka na lang.

2. Makisangkot. Ang sining, bago pumailanlang sa imahinasyon, ay nagmumula pa rin sa realidad. Maliban lamang kung sa tindi ng iyong pantasma ay kaya mong bigyang buhay ang mga bagay di mo pa nakikita. Magbabad ka sa mga totoong tao at pangyayari. Ramdamin mo at amuyin hindi lang ang magaganda kundi pati na rin ang mga pangit at mabaho.

Ang pakikisangkot ay hindi nagtatapos sa sining. Ito ay nagpapatuloy hangga’t ang gawa mo ay nakikita, naririnig, naaamoy at nalalasahan ng mga dumadaan, nakikiusyoso at pumapasok sa mundo mo. Kaya dito papasok ang responsibilidad ng artista sa epekto ng kanyang sining sa madla. Kaya, kung dahil sa sining mo ay may nagpatiwakal, sangkot ka dito.

3. Maging malikhain. Sa umpisa okey lang na uminog ang piyesa mo sa mga bagay na gustong-gusto mo. Pero habang tumatagal, kumawala ka naman sa hawla mo at pumailanlang sa walang hanggang posibilidad. Pigain mo naman ang iyong imahinasyon. Kung wala kang mapiga, e, di maghintay ka. Kung inabot ka na ng isang taon sa kahihintay, aba magtrabaho ka naman. ‘Wag kang tumunganga sa kahihintay ng ga-patak na biyaya ng iyong pantasma.

4. Bigyang diin ang kahulugan. Okey lang na paminsan-minsan ay gumawa ng mga pa-kyut at nakakatuwang mga obra. Pero tanungin mo naman, para saan ba ang mga gawa ko? Ano ang kahulugan ng aking gawa? Pagkatapos tumawa at kiligin ang mga tao, ano ang mahihita nila dito? Merong kahulugan na kusang inilalapat ng maylikha at meron naman na natsambahan lang. Kung sakaling tsamba lang ang paglitaw ng kahulugan sa iyong obra, ‘wag mo na lang ipahalata. Baka gumuho pa paghanga nila sa ‘yo.

5. Diyalektikong proseso. Maganda ring pakinggan ang puna, lalo na ‘yung negatibo. Ngunit ‘wag mong isakripisyo ang kakilanlan ng iyong gawa. Pumasok ka sa diyalektikong proseso. Tanggapin mo ang mga puna, dikdikin, haluin, timplahin at nguyain. Tapos, sabihin sa kritiko, “Tenk yu!” Sa prosesong ito ay lalabas ang tinatawag na synthesis, pinagsanib na ideya mo at ng kritiko. Gayunpaman, igiit mo ang estilo mo. Ang obra mo pa rin ang nasa gitna at ang puna ay palamuti lamang na umiinog sa natural na pagkakasundong tinawag nilang harmoniya. At kung pangit ang kinalabasan, sabihin mo sa kritiko, “Pak yu! Wala kang silbi!”

6. Maging agresibo. Gawa ka lang nang gawa. Hindi masama na sa simula ay pangit, korni o nakakasuka ang iyong gawa. Kung mahal mo talaga ang sining, maging agresibo ka. Matututunan mo rin ang tamang bagsak, tikwas, hagod, singhot at iri sa kalaunan. Pero kung sa tagal ng panahon ay nanatiling pangit, korni at nakakasuka ang iyong gawa, pumasok ka na lang sa pulitika. At least, mapapakinabangan mo ang pagiging agresibo at dito, in na in ang mga nakakasukang gawa.

7. Kutob. Ang kutob ay isang paglundag sa konklusyon na hindi na dumadaan sa tamang proseso ng pangangatwiran. Basta feeling mo na ‘yun, ‘yun na ‘yun. In short, wag mo nang pag-isipan. Magtiwala ka sa instinct. Pero s’yempre, kelangan mo ang seryosong pagbababad at pakikisangkot sa proseso ng buhay. Sa kutob kusang bumubukal ang lalim ng nasabing pakikisangkot at pagbabad. At kung sa kutob mo ay artist ka na nga, yun na ‘yun

8. Kakilanlan. Ang kasinuhan ng iyong obra ang nagtatangi nito sa gawa ng iba. Lagyan mo ito ng buhay, hininga at persona. Ngunit bago mo gawin ito. Ayusin mo muna ang kakilanlan ng iyong sarili at ng pamayanan na iyong ginagalawan. At kung magpahanggang ngayon ay di mo pa rin kilala ang iyong sarili…   …google yourself.

Di ko naman sinasabi sa gawin mo lahat yan. Sinulat ko lang at baka makatulong…    …upang hindi ka na tanong nang tanong sa sarili mo, “Artist na ba talaga ako?” At paulit-ulit na isasagot mo, “Kulit mo!”

Ayoko Nang Mag-Recite

Hulyo 20, 2009

Artwork by Kutchai Jovi

Artwork by Kutchai Jovi

Ngarag pa rin ako sa karanasan ko kay Propesor Katakutan. Pilit kong kinakalma ang sarili ko at sinisikap ibalik ang nawalang kahinahunan. Ipinangako ko sa sarili na hindi na muling magpa-panic. At di na rin ako mag-re-recite dahil hindi naman ako tsamba sa lahat ng oras. At ayaw kong kumalat pa ang tukso sa aking “Henyong Tsamba.”

Nakatingin pa rin ako sa kawalan nang biglang mag-iba ang simoy ng hangin sa silid-aralan. Papasok na pala sa loob ang propesora namin sa Histori ob Pilosopi, si Doktora Edwina Salacut. Maganda sya, kayumanggi ang kulay at may taas na 5’7. Sa madaling salita, parang s’yang modelo. “Klas, maligayang pagdating sa Philippine Academy of Philosophy and Arts! In oder words, ‘PAPA!'” Pagbati ni Doktora nang may bahagyang kagat sa labi. Natulala lahat nang kalalakihan.

Nagpakilala s’ya ng sarili at doon namin nalaman na doktor pala siya ng pilosopiya at matematika. Dalaga pa rin s’ya dahil walang manliligaw na makapasa sa IQ requirements nya. Nagsimula ang leksiyon. Lahat ng lalaki ay gustong mag-recite para magpa-impress maliban sa akin. Sa pagkakataong ito pinanindigan ko ang pagtitikang di na muling magre-recite. Napansin ito ng buong klase at umugong ang bulung-bulungang, “Hindi nakapag-tutbras si Facundo!”

Tila tinutukso ako nang tadhana at ako talaga ang napagdiskitahan ni Doktora Edwina. “Facundo, ano ang unang hakbang sa pamimilosopo na napatunayan na sa paglipas ng panahon?” Tumayo ako nang dahan-dahan at kunot noo na tinitigan s’ya. Walang salitang namutawi sa aking mga labi. Biglang may kaklaseng bumulong sa aking likod, “Facundo, my juicy fruit ako dito!” Pinanindigan ko ang aking pangako sa sarili kahit na magalit ang seksing guro.

Tumalikod ang propesora at lumapit sa pisara. Pakiramdam ko’y katapusan na ito ng pananatili ko sa akademya. Nagulat ang lahat nang sabihin n’yang, “Korek ka d’yan! Ang unang hakbang ng pamimilosopo ay ang pagtahimik, pagtitig at paglimi sa mga bagay na umiiral. Paano mo mapag-aaralan ang isang umiiral kung puno ng ingay ang iyong sarili dahil sa walang habas na pagsasalita? At ano naman ang ikalawang hakbang, aber?”

Buong pagtataka akong napabulalas nang di sinasadya, “Haaa!!!? Paanong nangyari iy…?” Biglang sumagot ang propesora, “I like your style! Tama ka. Ang ikalawa ay ang pagtatanong. Nagsisimula ang paglalakbay sa katotohanan sa pamamagitan ng pagtatanong. Dahil hindi mo mararating ang karunungan kung ikaw ay magmamarunong.”

Tahimik ang lahat. Nakaalis na ang propesora ay wala pa ring imikan sa loob ng silid. Apat na bagay ngayon ang naglalaro sa isip ng mga kaklase ko:

a. Si Facundo ay malakas ang tsamba.

b. Si Facundo ay isang henyo.

c. Kakutsaba ni Facundo ang mga guro ng akademya.

d. Si Facundo ang may akda ng kuwentong ito.

Kabanata 3 ng seryeng kwentosopiya

densio

Just another WordPress.com site

Picturesque

release the endorphin

Pinay Unlimited

I don't want to be defined.

Likha ng Kamay

Artisans of the Aborlan Arts Program

sibaltan

a peaceful village by the sea ~ east el nido, palawan

Retired? No way!

Discovering my new island home

Sustainable tourism in action

The official website of El Nido Resorts' Environment Department

Mga Sulating Pilipino

...mga larawang isina-titik

kuntra krusada

Laban sa Kultura ng mga Hari

Bagong Pananaw

Ang paglalakbay ni Fransisko Kiamko (Pagtuklas sa Isang Moralidad na Walang Diyos o Relihiyon)

WordPress.com

WordPress.com is the best place for your personal blog or business site.

Follow

Get every new post delivered to your Inbox.

Join 29 other followers