Ebolusyon ng Ekonomiya

Hulyo 8, 2018

Saan nagsimula ang ekonomiya? Nagsimula ang ating mga ninuno sa pangangaso at pagpitas ng mga prutas at halaman sa ilang. Noong nagkaroon sila ng imbak na pagkain, nagkaroon sila ng panahon na mag imbento ng bagong teknolohiya. Nakagawa sila ng sibat, pana at mga batong panghiwa.

Ang imbak na ito ang nagsilbing unang konsepto ng “kapital.” Dahil sa imbak na iyon, nagkaroon sila panahon upang lalong lumakas ang produksyon.

Nang maimbento ang agrikultura, ang pagtatanim at pag-alaga ng hayop, tumaas ang produksyon. Mas lalong tumaas ang antas ng sibilisasyon at nagkaroon na ang tao ng panahong mag-imbento ng pagsusulat at, sa kalaunan, ang paggawa ng sining. Malaki ang naiambag ng arte, pagsusulat at edukasyon sa ekonomiya.

Dahil nabubuo ang pamayanan. At nagsimula na magkalakal ang tao sa pamamagitan ng barter. Naimbento ang konsepto ng “espesyalisasyon ng produksyon.” Ito ay ang pagtuon ng isang tao o grupo sa produksyon ng iisang uri ng produkto. Dito magsimula mabuo ang mga siyudad dahil nagkaroon na rin ng espesyalisasyon sa paggawa tulad ng pagiging karpentero, mason at iskultor.

Upang mas mapadali ang kalakalan, naimbento ang salapi. Nagpatuloy ang ebolusyon ng salapi ng naimbento ang perang papel noong panahon ng dinastiya ng Tang sa Tsina (618-907 A.D.) Ito ay mga papel na nagsasaad na may deposito ka ng ginto sa banko.

Nagpatuloy ang ebolusyon ng pera nang maimbento ang tseke at ngayon ang sumisikat na crypto-currency.

Marami nang pagbabago sa ekonomiya ngunit nananatili pa rin na nakasentro ito kung saan ito nagsimula: ang pagkain.

Advertisements

Ideyang Kadiri

Abril 19, 2018

Eto ang pinakamahirap.. ..ang magsulat tungkol sa mga bagay na di ko gusto.

Bagaman pinipigilan ako ng aking kinalakhang kaisipan, ang iskeptisismo, nilabanan ko ang aking agam-agam, at naniwala akong magagawa ko. Kaya ayun umusad ang lapis sa pagsulat sa blankong papel, ang dila sa pag-usal ng pinagbabawal na dasal, ang paa ss pagtahak sa maputik na landas.. ..hanggang sa namalayan ko na lang ang sarili na isanasalawan ang naghihinagpis na pokpok, umiiyak sa bangkay ng kanyang kalaguyong natokhang ng mga parak.

Bumulalas ang aking dila na tila propeta na nagbadya ng pagtaas ng bilihin na waring walang poise na pagtahak sa kalbaryo ng buhay.

Ang paa ko’y papunta sa basurahan para kalkalin, magbabaka-sakaling merong tira na panlaman sa tiyan.

Tumawag ako sa telepono, sa kabilang mundo, sa kakaibang dimensyon.. ..upang malaman na brown out din pala doon.

Wala na akong takas, kahit saan ako lumingon ay mabaho, marungis at walang hugis. Nakulong na ako sa mundong kinatatakutan na aking isinulat.

Pero mas gugustuhin ko na ang makulong sa mundong ito.. ..kaysa maghimod ng pwet ng pulitiko.

Pagbagsak ng Iskeptisismo

Pebrero 20, 2018

Pagod na ko sa pakikidigma, pagod na ko sa pakikibaka para sa ideyolohiyang iskeptisismo ng kahariang ito. Lupaypay na mga kasama kong mandirigma, gula gulanit na ang kanilang damit, bali-bali na ang kanilang mga bandila.

Langhap ko ang usok ng nasusunog na balangay na sinalanta ng hukbo ng imperyong Impirisismo. Sa pagsulong ng agham sa daigdig tanging ang kaharian na lamang ng Rasyunalismo ang may kakayanang labanan ang kanilang paglago.

Bakas na sa mukha ng mahal na Sultan ang kawalan ng pag-asa. Tanging si Punong Pantas na lamang ang may mata na walang bakas ng pag-aalinlangan. Nais nang yakapin ng Sultan ang Rasyunalismo upang mapanatili ang kanyang kaharian.

Ngunit iba yata ang nasa isip ni Punong Pantas. Nakatanaw ang mata nya sa walang hanggang laot ngunit ang kanyang diwa ay nakatitig sa isang konsepto. Ang konseptong ito ang dapat makita ng buong hukbo. Ngunit papaano? Pinutol ng mga kaaway ang dila ng pantas, ang dilang nagbigay liwanag sa aming pagsasanay sa pakikidigma, ang dilang nagtanim ng hinahon at alab sa aming mga puso.

Sa kabila ng panlulumo, naroon ang pag-aasam na marinig ang pantas. Ngunit papaano, ngayong malapit na ang paglubog ng araw? Muli naman kami mangangapa sa karimlan ng kamangmangan.

Naghihintay ako ngayon ng bukang liwayway habang nangangatog ang tuhod ko sa lamig ng karimlan, habang tinutusok ng hamog ang balabal ko at baluti. Alam ko sa bukang liwayway, may kasagutan akong masusumpungan…

Pamahiin

Enero 29, 2018

Totoo ang pamahiin, hindi dahil may kapangyarihang lumulukob dito kundi dahil sang-ayon ito sa agham.

Totoong pag umalis ka na hindi pa tapos ang kasama mo na kumakain ay madidisgrasya ka. Madidisgrasya ka hindi dahil sa kapangyarihang lumulukob dito kundi sa ugali mong nagmamadali. Di ka kase makaaantay na matapos kasama mo kumain kaya ayan mataas tsansa na mabangga sinasakyang minamaneho mo o kaya mabangga ka ng sasakyan o kaya matisod ka sa bato.

Totoo na kapag nagwalis ka ng gabi ay mamalasin ka.  Mamalasin ka talaga hindi dahil sa kapangyarihang nakalukob dito kundi dahil sa katamaran mo. Meron ka kaseng maghapon para magwalis, bakit ba naman sa gabi mo pa naisipan.

Kaya ayun..   ..masyado akong nagpapapaniwala sa pamahiin,

Asetisismo

Mayo 22, 2017

Ang asetisismo ay isang uri ng paglayo ng sarili sa mga kaligayahan ng mundo sa pamamagitan ng pag-aayuno, pananakit sa sarili at pamumuhay mag-isa sa mga lugar na malayo sa kabihasnan. Ang asetisismo ay ginagawa sa iba’t ibang relihiyon sa mundo tulad ng Budismo, Kristianismo at Islam.

Ang asetisismo ay isa ring paaralan ng kaisipan sa pilosopiya na naniniwala ang ang sukdulan ng kaligayahan ang ang paglayo sa kasiyahan na binibigay ng mundo sa katawang lupa.

May naitutulong ang asestisismo sa pagpigil sa sarili, sa pag-kontrol ng determinasyon ng isang tao. Ito napatunayan na ng mga tanyag na pilosopong tulad ni Buddha at mga banal na tao tulad ni Francisco ng Asis.

Para sa mga asetiko, sektor man ng relihiyon o pilosopiya, ang asetisismo ay daan sa tunay na kaligayahan at pagbubukas ng isip.

 

 

Ekonomiya Ng Tubig

Agosto 12, 2016

 

Hindi natin pansin, pero malaki ang papel tubig sa ekonomiya. Maliban kailangan siya  ng katawan, kailangan din siya sa pagsasaka, industriya, enerhiya at turismo.

Sa sakahan, kailangan ito sa irigasyon at sistemang pandilig; sa industriya naman ay panlinis ng produkto; sa enerhiya naman ay lakas sa pagpapa-andar ng mga plantang hydro-electric at sa turismo naman ay bilang paliguan.

Matagal na natin nabalewal iro. Pinabayaan nating masira ang pinagmumulan ng tubig – ang kagubatan. Hinayaan nating dumumi ang mga ilog at lawa.

Hanggang di natin nababago ang direksyong tinatahak, patuloy ang paglayo ng agwat ng mahirap at sa mayaman ay mas marami ang magugutom.

Paglaban Sa Kahirapan

Enero 26, 2016

  
Sa hangaring labanan ang labanan ang kahirapan, naglunsad ang gobyerno ng Botom Up Budgeting [BUB] kung saan ang mga organisasyon ay may malaking papel sa pagpaplano. Nagtatag din ito ng Local Poverty Reduction Action Team [LPRAT] sa mga munisipyo at syudad.

Maganda rin ang layunin at ideyal ang pag-sali sa Civil Society Organizations [CSO]. Gayunpaman, sapat na ba ang pagbibigay ng mga proyektong pangkabuhayan sa mga mamamayan.

Kung titingnan ng gobyerno ang malawakang pagbawas sa kahirapan, dapat tingnan kung saan naka-depende ang malaking posyento ng mga mahihirap.

Kung pupunta tayo sa mga kanayunan, malaking bahagi ang nakasalalay sa pagsasaka at pangingisda ang kabuhayan.

Ang pagdagdag ng ani at mahuhuling isda ay mag-bibigay ng dagdag na kita sa kanila at tutugon sa kakulangan ng pagkain.

Mainam na bigyang pansin ang:

1. Paggawa ng mga irigasyon.

2. Pag-protekta sa gubat na pinagmumulanng tubig para sa irigasyon, inumin at enerhiya.

3. Teknolohiya para sa mas masinop na pagsasaka.

4. Pag-protekta sa itlugan ng mga isa.

5. Epektibong pag-papatupad sa mga batas kalikasan.

Maliban sa kawalan ng trabaho, ang kahinaang ng produksyon pagkain ang nagiging dahilan ng kahirapan.

Sana’y makita ito ng gobyerno..

Safehouse Infoshop

leaks of an un-boxed mind

densio

Just another WordPress.com site

Picturesque

release the endorphin

Pinay

I don't want to be defined

Likha ng Kamay

Artisans of the Aborlan Arts Program

sibaltan

a peaceful village by the sea ~ east el nido, palawan

Retired? No way!

Discovering my new island home

iskul ob pilosopi

imbitasyon na tayo'y mag-isip..

Mga Sulating Pilipino

...mga larawang isina-titik

kuntra krusada

Laban sa Kultura ng mga Hari

Bagong Pananaw

Ang paglalakbay ni Fransisko Kiamko (Pagtuklas sa Isang Moralidad na Hindi Nakabatay sa Tradisyunal na Diyos o Relihiyon)

WordPress.com

WordPress.com is the best place for your personal blog or business site.