Artist Na Ba Ako?

Agosto 9, 2009

Marahil ay naguguluhan ka o kaya’y nag-aalangan. At minsa’y natatanong mo sa sarili mo, “Artist na ba ako? O baka feeling artist lang. O kaya’y trying hard na artist.” At madalas kung baguhan ka sa larangan ng sining, masasabi mo sa sarili mo, “Baka mali ang ginawa ko!”

Takot ka ba sa kritiko? Para mawala ang takot, sabihin mo sa harapan n’ya, “Tangna mo, kritiko! Huwag mo akong ikahon sa mga parametro ng iyong institusyon.” Kung magalit sa ‘yo ang kritiko, ibig sabihin taga-institusyon s’ya. Kung doon s’ya napanting sa salitang “Tangna!” mababaw ang pagtingin n’ya sa realidad. Kung natawa naman s’ya, aba’y ilibre mo na ng beer. Bihira ka lang makakita ng kritiko na matapos murahin ay tatawa pa. Pero kung maglabas na s’ya ng itak, tumakbo ka na.

Minsan sa takot natin sa kritiko ay nag-a-alangan tayong sumawsaw nang tuluyan sa larangan ng sining. Takot tayong masabi na mali ang ginawa natin. Kung ganun lagi ang iyong disposisyon sa sining, ‘wag mo na itong pasukin. Manood ka na lang ng sine.

Ang takot ang s’yang naglulumpo sa ating malikhaing imahinasyon, at naglalayo sa atin sa mga tinaguriang henyo, pantas at mga guro. Ano bang pinagkaiba nila sa atin? Hindi naman masama ang makinig sa guro. Pakinggan mo ang mga sinasabi nila bilang rekomendasyon o payo. Makakatulong ito upang lumago. Ngunit kung ituring mong batas ang mga ito, simulan mo na silang halikan sa paa. Hindi ka na artist kundi sunod-sunurang alipin, hindi na ikaw ang may akda kundi ang institusyon. Sunod ka na lang sa istilo. At masasama ka sa hanay ng mga unipormadong artista. At least matatawag ka nang lehitimong artista dahil pasok ka sa pamantayan.

Punyetang pamantayan! Mas mahalaga pa ba ang istruktura sa kahulugan? Padaluyin mo naman ang gawa mo sa paraang ikaw. Busisiin mo naman ang realidad. Painugin mo naman ang kahulugan sa bawat litid ng iyong obra.

Upang kumawala sa istrukturang iginuhit ng mga institusyon, ng mga kalipunang nagluluklok at nagbibigay ng mga parangal, ng mga nasa hanay na nagtatakda ng maganda at pangit, alay ko ang mga pariwarang opinyon na ito para sa mga tulad kong nagsisimulang mag feeling artist:

1. Magmasid. Titigan ang mga obra ng iba. Titig lang, di mo na kelangang mag-isip. Dahil kung mag-iisip ka baka ma-stress ka pa at bumagal ang iyong imahinasyon. Sanayin mo lang ang iyong mata. Kung musika, e di syempre ang iyong tenga. Sa prosesong ito, di mo namamalayan nakakabuo ka na pala ng taste sa art. Ang panlasang ito ang magagamit mo sa paghusga ng sariling gawa. Kung di mo ma-gets sa una. ulit-ulitin mo. Kung sa tagal ng panahong katititig ay di mo pa rin makamit ang inaasam na panlasa, aba’y mag-negosyo ka na lang.

2. Makisangkot. Ang sining, bago pumailanlang sa imahinasyon, ay nagmumula pa rin sa realidad. Maliban lamang kung sa tindi ng iyong pantasma ay kaya mong bigyang buhay ang mga bagay di mo pa nakikita. Magbabad ka sa mga totoong tao at pangyayari. Ramdamin mo at amuyin hindi lang ang magaganda kundi pati na rin ang mga pangit at mabaho.

Ang pakikisangkot ay hindi nagtatapos sa sining. Ito ay nagpapatuloy hangga’t ang gawa mo ay nakikita, naririnig, naaamoy at nalalasahan ng mga dumadaan, nakikiusyoso at pumapasok sa mundo mo. Kaya dito papasok ang responsibilidad ng artista sa epekto ng kanyang sining sa madla. Kaya, kung dahil sa sining mo ay may nagpatiwakal, sangkot ka dito.

3. Maging malikhain. Sa umpisa okey lang na uminog ang piyesa mo sa mga bagay na gustong-gusto mo. Pero habang tumatagal, kumawala ka naman sa hawla mo at pumailanlang sa walang hanggang posibilidad. Pigain mo naman ang iyong imahinasyon. Kung wala kang mapiga, e, di maghintay ka. Kung inabot ka na ng isang taon sa kahihintay, aba magtrabaho ka naman. ‘Wag kang tumunganga sa kahihintay ng ga-patak na biyaya ng iyong pantasma.

4. Bigyang diin ang kahulugan. Okey lang na paminsan-minsan ay gumawa ng mga pa-kyut at nakakatuwang mga obra. Pero tanungin mo naman, para saan ba ang mga gawa ko? Ano ang kahulugan ng aking gawa? Pagkatapos tumawa at kiligin ang mga tao, ano ang mahihita nila dito? Merong kahulugan na kusang inilalapat ng maylikha at meron naman na natsambahan lang. Kung sakaling tsamba lang ang paglitaw ng kahulugan sa iyong obra, ‘wag mo na lang ipahalata. Baka gumuho pa paghanga nila sa ‘yo.

5. Diyalektikong proseso. Maganda ring pakinggan ang puna, lalo na ‘yung negatibo. Ngunit ‘wag mong isakripisyo ang kakilanlan ng iyong gawa. Pumasok ka sa diyalektikong proseso. Tanggapin mo ang mga puna, dikdikin, haluin, timplahin at nguyain. Tapos, sabihin sa kritiko, “Tenk yu!” Sa prosesong ito ay lalabas ang tinatawag na synthesis, pinagsanib na ideya mo at ng kritiko. Gayunpaman, igiit mo ang estilo mo. Ang obra mo pa rin ang nasa gitna at ang puna ay palamuti lamang na umiinog sa natural na pagkakasundong tinawag nilang harmoniya. At kung pangit ang kinalabasan, sabihin mo sa kritiko, “Pak yu! Wala kang silbi!”

6. Maging agresibo. Gawa ka lang nang gawa. Hindi masama na sa simula ay pangit, korni o nakakasuka ang iyong gawa. Kung mahal mo talaga ang sining, maging agresibo ka. Matututunan mo rin ang tamang bagsak, tikwas, hagod, singhot at iri sa kalaunan. Pero kung sa tagal ng panahon ay nanatiling pangit, korni at nakakasuka ang iyong gawa, pumasok ka na lang sa pulitika. At least, mapapakinabangan mo ang pagiging agresibo at dito, in na in ang mga nakakasukang gawa.

7. Kutob. Ang kutob ay isang paglundag sa konklusyon na hindi na dumadaan sa tamang proseso ng pangangatwiran. Basta feeling mo na ‘yun, ‘yun na ‘yun. In short, wag mo nang pag-isipan. Magtiwala ka sa instinct. Pero s’yempre, kelangan mo ang seryosong pagbababad at pakikisangkot sa proseso ng buhay. Sa kutob kusang bumubukal ang lalim ng nasabing pakikisangkot at pagbabad. At kung sa kutob mo ay artist ka na nga, yun na ‘yun

8. Kakilanlan. Ang kasinuhan ng iyong obra ang nagtatangi nito sa gawa ng iba. Lagyan mo ito ng buhay, hininga at persona. Ngunit bago mo gawin ito. Ayusin mo muna ang kakilanlan ng iyong sarili at ng pamayanan na iyong ginagalawan. At kung magpahanggang ngayon ay di mo pa rin kilala ang iyong sarili…   …google yourself.

Di ko naman sinasabi sa gawin mo lahat yan. Sinulat ko lang at baka makatulong…    …upang hindi ka na tanong nang tanong sa sarili mo, “Artist na ba talaga ako?” At paulit-ulit na isasagot mo, “Kulit mo!”

2 Tugon to “Artist Na Ba Ako?”

  1. mang tomas Says:

    ituloy nyo po ito, balikbalikan, at kung hinihingi ng mga bagong pag-aakala ay baligtarin ang kailangang baligtarin sa iyong sisasabi at sinasabi ng mga kritiko


Mag-iwan ng Tugon

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Palitan )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Palitan )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Palitan )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Palitan )

Connecting to %s

Safehouse Infoshop

leaks of an un-boxed mind

densio

Just another WordPress.com site

Picturesque

release the endorphin

Pinay Unlimited

I don't want to be defined.

Likha ng Kamay

Artisans of the Aborlan Arts Program

sibaltan

a peaceful village by the sea ~ east el nido, palawan

Retired? No way!

Discovering my new island home

iskul ob pilosopi

imbitasyon na tayo'y mag-isip..

El Nido Resorts Environment Department

Sustainable Tourism in Action

Mga Sulating Pilipino

...mga larawang isina-titik

kuntra krusada

Laban sa Kultura ng mga Hari

Bagong Pananaw

Ang paglalakbay ni Fransisko Kiamko (Pagtuklas sa Isang Moralidad na Walang Diyos o Relihiyon)

WordPress.com

WordPress.com is the best place for your personal blog or business site.

%d bloggers like this: