Epistemolohiya

Disyembre 18, 2015

 Epistemolohiya – galing sa wikang Griyego na episteme na ang kahuluga’y kaalaman o pang-unawa at logos na ang ibig sabihi’y pag-aaral ng; isa itong sangay ng pilosopiya na nag-aaral kung paano natututo ang tao.

Katotohanan- ang pagtutugma kung ang nasagap ng isip mo’y siya ring uumiiral sa labas nito.

Parang relihiyon din ang pilosopo, kanya-kanyang pamamaraan ng pagsamba sa katotohanan at lahat ay nagsasabing sa kanilang panig ang katotohanan.

Naririto ang ilang uri ng relihiyon sa bubong ng epistemolohiya:

1. Rasyunalimo – ang kaalaman ay nasa isipan na natin mula pa noong tayo’y pinanganak.

2. Empirisismo – ang kaalaman ay masusumpungan sa pamamagitan ng mga sentido: pandamdam, paningin, pandinig, panlasa at pang-amoy.

3. Iskeptisismo – pinagdududahan na totoo ang mga nakikita, naa-amoy, nararamdaman, nalalasahan at naririg.

4. Monismo- namiwalang lahat ng nasa palugid nila ay bahagi ng kanilang sarili, sa ang indibidwal at uniberso ay iisa.

Kung papanig lamang tayo sa isa sa mga reliyong nabanggit maliligaw tayo. Kaya sumapi na lang kayo sa relihiyong itatayo ko, sa relihiyong ito itunuturo na ang kaalaman ay madusumpungan sa pamamagitan ng mga sumusunod na hakbang;

1. Mga sentido – ang unang hakbang sa pagkakaroon ng kaalaman sa pamamagitan nag pagsagap ng mga hugis sa labas ng isip natin. Ito ang pagkakaroon ng konsepto.

2. Pangangatwiran – ang mga konsepto ay isinasaayos ng ating isip upang bigyan ng harmony ang mga konsepto. Ito ang tinatawag na lohika.

3. Pagka-malikhain – ito ang pagtuklas ng isipan sa mundong labas ng konsepto at lohika. Ang isip ay lumilikha ng mga bagay na wala pa sa kasalukuyang konsepto at lohika. Minsan, ito’y pagbabagong anyo ng konsepto o lohika o paglikha ng bagong konsepto at lohika batay sa kasalukuyang alam na natin sa mundo ng ating isipan.

4. Eksperimento – pagsubok kung ang bagong likhang isip ay uubra sa mundong pisikal.

6. Diyalektiks – pagsasalpukan ng kasalukuyan konsepto at lohika ang bagong likhang isip. At dito ipapapanganak ang “synthesis.”

Sa madaling-sabi, ang kaalaman ay isanh ebolusyon. Kung titigil lamang tayo sa isang hakbang, di tayo lalago.

Gambalain Mo Ako

Hulyo 12, 2014

20140712-194759-71279583.jpgLahat ay gustong makinig ng kuwento; mga kwentong nakakatuwa, nakakaaliw, nakakakilig at nakakabilib; mga kwentong tila drogang nagpapalimot sa mapait na katotohanang tinatahak.

Bibihira lamang ang gustong makinig sa mga kuwentong nakakagambala, mga kwentong nanunuot sa budhi at lumuluray sa bawat hibla ng kahihiyang sumasaplot sa ating pagkatao.

Kay sarap hambalusin ang ganung kwento, lurayin at itapon sa kadiliman sa labas habang tinatakpan ang ating tenga at nagko-kontempleyt sa bumbilyang biglang lumilitaw sa itaas ng ating bumbunan.

Kay sarap tagpian ang sugat upang di na gumaling; kay sarap harapin sa salamin ang mukhang hindi totoong atin.

Naglalakad akong nakapiring at tumutulay patiwarik. Huwag n’yo akong akayin, huwag n’yong tanglawan ang aking mata, huwag n’yong iparinig sa akin ang kwentong nakakagambala. Okey lang ako! Peks man. Okey na okey ako.

Parang awa nyo na..

Alegorya Ng Langgam

Abril 2, 2014

Pinuna ko ang langgam, ‘Bakit ganyan ka maglakad?’ Sumagot ang langgam, ‘Normal ang lakad ko, ba’t ganyan ka mag-isip?’

At ibinuton ko ang sisi sa aking mga mata. Sumagot ang mga mata, ‘Tama ang aking nakita, mali ang iyong pandinig. Di naman nagsasalita ang langgam.’

Balanse

Oktubre 7, 2013

kalug-0155.jpg‘Bakit po may batas na maging balanse ang kosmos,’ tanong ko kay tandang Karunungan. ‘Bakit may liwanag at dilim, lalaki at babae, sakit at kasiyahan, may mabuti at masama,’ dagdag ko habang siya ay walang imik na nakatanaw sa dagat. ‘Alipin ba ang mundo ng batas na ‘yon? Wala na tayong kalayaan? Totoo ba ang Karma, ang Yin at Yang?’ Patuloy ang aking pagtatatalak habang ang kanyang mga mata’y nakatitig sa walang hanggang dulo ng dagat. Naririnig kaya ako ng matanda, nagninilay kaya siya sa aking mga katanungan?

Nakabibingi ang katahimikan nang mapahugot ako ng isang malalim na buntong hininga. At sa aking pag-exhale ay naulinigan ko ang isang matining ng utot. Bigla akong napalingon sa matanda. Nakatingin pa rin siya sa kawalang hanggan ng dagat na wala man lang bakas ng pagiging ‘guilty.’ Patuloy kong pinoproblema ang balanse sa kosmos. ba’t nga ba ako apektado nito.

Nawalan ako ng pag-asang maririnig ang kasagutan at nagsimulang humakbang pauwi sa bahay. ‘Hindi permanente ang balanse,’ bigla akong napalingon. Nagsalita na si tanda, ‘Nawawala ang balanse bilang pagbibigay daan sa pagsilang at pagkamatay, pag-iral at pagkawasak. Muling babalik ang balanse upang kupkupin ang bagong pag-iral at hilumin ang pagkawasak.’

Nagpasalamat ako sa matanda at masayang lumakad pauwi. Di pa ako nakakalayo’y narinig ko ang sunod-sunod na utot.. ..napahinto ako ng lakad, napabuntong-hininga uli at saka lumakad muli pauwi. Nakuha ko na ngayon ang ibig sabihin ni Tandang Karunungan..   ..SUPERNOVA.

Iskeptisismo

Agosto 22, 2013

Maaaring totoo
Maaaring hindi.
Maaaring kalahating totoo
O kaya’y totoo paminsan-minsan.

Maaaring naglolokohan lang tayo.

Lohikal nga ba o sikolohikal?

Kahibangan o Pamamaraan?

Totoo kaya ang pusang tumatawid sa daan?
Baka guni- guni lamang.
Dinadaya kaya ako ng aking pandinig,
Ng aking pakiramdam na kumukulo na ang aking sikmura?

Hindi ko dapat lubos pagkatiwalaan
Ang aking panlasa at pang-amoy.

Umiiral nga ba ang batong lumilipad papunta sa ‘kin?

Ayun, narito na ako sa Ospital
Nang dahil sa punyetang Iskeptisismong yan.

Tungkol Sa Hinaharap

Hulyo 13, 2013

Naglalakad ako sa dalampasigan ng Santa Fe. nang makita ko si Karunungan, nakamasid sa paglubog ng araw sa kanluran. Matanda na si Karunungan. Kulubot na ang kanyang mukha at ang kanyang puting balbas ay bahagyang hinihipan ng hanging mula sa karagatan.

Lakas-loob akong natanong, ‘Kung malalaman ko po ang mangyayari sa hinaharap, Hindi na ba ako magiging malaya?’ Hindi umimik si Karunungan. ‘Halimbawa,’ dugtong ko, ‘Alam kong makukulong ako kapag ninakawan ko ang tindahan ni Mang Igme. Hindi ko na gagawin ‘yun dahil alam ko na ang mangyayari. Nasaan ang kalayaan doon?’

Hindi pa rin umiimik si Karunungan. Napabuntong hininga na lamang ako habang dinudukot ang Cloud 9 sa bulsa ng aking polo. ‘Kulang ako sa insulin,’ biglang nagsalita sa Karunungan, ‘Hindi gagana utak ko pag walang matamis.’ Agad kong iniabot ang isang Cloud 9.

‘Hindi ang kaalaman ng magaganap sa hinaharap ang magiging dahilan ng pagkawala ng iyong kalayaan, kundi ang iyong pagkagahaman, libog at iba pang masamang hanging nalunok mo habang ika’y lumalaki,’ ani Karunungan habang nginunguya ang tsokolate.

Umuwi ako sa bahay na tulala…

Pagtaas Ng Piso

Enero 26, 2013

IMG_0267Marami ang natatakot sa pagtaas ng piso, kesyo maapektuhan ang ating exports dahil sa paghina ng ating “selling power” at kesyo mababawasan ng kita ang ating mga OFW [Overseas Filipino Workers].

Sa isang banda tama rin. Pero pansamantala. Hindi naman habang buhay ganito tayo. Ang pagtaas ng piso ay tanda lamang na gumaganda na ang lagay ng ating ekonomiya. Ginagawa naman ng Banko Sentral na huwag maging mabilis ang pagtaas ng piso sa pamamagitan ng pagbili ng dolyar.

May isang magandang dulot ang pagtaas ng piso kontra dolyar: ang paglakas ng ating “buying power.” Unang-una bumaba ang ating pagkakautang sa ibang bansa dahil dito. Ikalawa, mas magiging mura ang pag-import ng mga produkto.

At ito naman ang isang bagay na hindi tinitingnan ng mga exporters natin: ang samantalahin ang paglakas ng piso sa pamamagitan ng pagbili ng mga makinaryang mag-papalakas ng produksyong pang-agrikultura, industriya at serbisyo. Hindi habang buhay ay aasa tayo lagi sa laki ng kinikita ng exports at OFW. Dapat matuto tayo sa pagpa-paunlad ng teknolohiya, pananaliksik at pag-imbento ng bagong kagamitan.

Gising mga kababayan!. Hindi habambuhay tayong magpapaalipin sa ibang bansa para kumita. Hindi lahat ng panahon ay nakatunganga lamang tayo at maghihintay na bumaba ang piso upang lumaki ang kita sa export.

Safehouse Infoshop

leaks of an un-boxed mind

densio

Just another WordPress.com site

Picturesque

release the endorphin

Pinay Unlimited

I don't want to be defined.

Likha ng Kamay

Artisans of the Aborlan Arts Program

sibaltan

a peaceful village by the sea ~ east el nido, palawan

Retired? No way!

Discovering my new island home

iskul ob pilosopi

imbitasyon na tayo'y mag-isip..

Mga Sulating Pilipino

...mga larawang isina-titik

kuntra krusada

Laban sa Kultura ng mga Hari

Bagong Pananaw

Ang paglalakbay ni Fransisko Kiamko (Pagtuklas sa Isang Moralidad na Hindi Nakabatay sa Tradisyunal na Diyos o Relihiyon)

WordPress.com

WordPress.com is the best place for your personal blog or business site.