ImageAng Kweba ng Ille ay matatagpuan sa Barangay New Ibajay. Ito ang pinakamahalagang lugar arkeyolohikal sa El Nido, Palawan. Dito natagpuan ang mga labi ng tao na nabuhay 14,000 taon na ang nakakaraan. Dito rin natagpuan ang mga buto ng tigre na sa kasalukuyan ay wala na sa Pilipinas.

Isa sa mga natuklasan sa Kweba ng Ille ay ang paraan ng paglilibing na tinatawag na ‘cremation’ noong 2005. Ayon kay Dr. Victor Paz, ang lider ng mga arkeyologong naghuhukay sa Ille, maaaring ito ang pinakamatanda sa rehiyong Timog Silangang Asya [South East Asia] at ito ay naganap 7,000 hangang 9,000 taon na ang nakalilipas.

Ayon kay Dr. Paz, ang cremation ay pangalawang paglilibing, tulad ng ginagawa sa kweba ng Manunggul. Ibig sabihin inililibing muna ang namatay saka huhukayin kapag ito ay bulok na. Ang nakitang guhit na marka sa mga buto ay nagpatunay na tinanggal ang natitirang laman sa pamamagitan ng kutsilyong yari sa bato. Pagtapos, ang mga buto ay pipinturan ng pula, susunugin, dudurugin at saka ilalagay sa isang sisidlan. Di pa matukoy ng grupo ni Dr. Paz ang pinaglagyan dahil ito’y natunaw na. Ayon kay sa kanya maaaring ito ay dahon o kaya’y balat ng kahoy.

475972_3364440483388_33790032_oNgayon taon natagpuan ang ika-pitong cremation site. Dahil sa kakulangan ng pondo at panahon hindi natapos ni Myra Lara, isang forensic archaeologist na nakatalaga sa pag-aaral ng cremation sa Ille, ang paghuhukay. Ito ay muling sisimulan sa susunod na taon. At nawa’y maraming pang matuklasan tungkol sa paraan ng paglilibing ng ating mga ninuno.

Advertisements

Bangang Naghihikab

Oktubre 11, 2009

yawn

Noong 1965, isang kakaibang artifak ang natagpuan ni Dr. Robert B. Fox sa kuweba ng Leta-Leta sa Isla ng Lagen, El Nido, Palawan. Ang nasabing artifak ay isang bangang yari sa luwad na ang hugis ay tulad ng isang taong naghihikab. Tinatayang nilikha noong 265 B.C, ang nasabing banga, na tinaguriang “The Yawning Jar,” ay payapang nakalagak ngayon sa Pambansang Museo. At ang mga replika nito ay makikita sa El Nido Tourism Office at Ille Cave archaeological site sa New Ibajay.

Bagaman napakahalaga niya sa pag-aaral ng kasaysayan ng bansa, nanatili lamang ang Bangang Naghihikab na di napapansin sa apat na sulok ng museo sa loob ng 4 na dekada. Sa kabilang dako, ang Banga ng Manunggul ay nakaluklok sa katanyagan bilang simbolo ng napaka-halagang natuklasan sa kuweba ng Tabon. Sa katunayan, makikita siya sa perang papel na isang libo na ginagamit ng sambayanang Pilipino araw-araw. Ngayong naging matagumpay ang grupo ni Dr. Victor Paz, archaeology professor ng University of the Philippines, sa paghuhukay sa kweba ng Ille sa El Nido, makuha rin kaya ng Banga ng Leta-Leta ang pagkilala ng mamamayang Pilipino tulad ng kanilang ibinigay sa Manunggul?

Ang Yawning Jar ang simbolo ng tuklas arkeyolohikal na dapat bigyang pansin sa hilagang bahagi ng Palawan tulad ng natagpuang cremation sites na tinatayang 7,000-9,000 taon ang tanda at mga labi ng tigre sa Dewil Valley sa El Nido. At sa kasalukuyan, pinag-i-igting ng El Nido Tourism Office ang pagpapakilala sa nasabing banga upang kasama nitong makilala ang mga artifak na nakuha sa Cudugnon Cave, Bukal Island, Ille Rockshelter at Sibaltan Open Site. Hindi lamang ang pagdagsa ng turista ang pakay ng proyekto kundi na rin ang pag-papakita ng mayamang kultura ng lugar.

panguyabBakit nga ba naghihikab ang banga? Maaaring isang simbolo ito ng paghiling sa masaganang ani. Meron ding isang haka-haka na ito ay aksidenteng tumabingi habang nasa proseso pa lamang ng pagluto at ginawan na lamang ng disenyong mata at tenga. Kung ano man ang ibig sabihin ng paghikab ng banga ay di pa tukoy ng mga eksperto. Bagaman nananatiling paisipan, ang hikab ay isang matibay na pagpapatunay sa pagka-malikhain ng mga sinaunang Pilipino. Nawa’y hindi ito simbolo ng kanilang pagiging antukin.

Safehouse Infoshop

leaks of an un-boxed mind

densio

Just another WordPress.com site

Picturesque

release the endorphin

Pinay

I don't want to be defined.

Likha ng Kamay

Artisans of the Aborlan Arts Program

sibaltan

a peaceful village by the sea ~ east el nido, palawan

Retired? No way!

Discovering my new island home

iskul ob pilosopi

imbitasyon na tayo'y mag-isip..

Mga Sulating Pilipino

...mga larawang isina-titik

kuntra krusada

Laban sa Kultura ng mga Hari

Bagong Pananaw

Ang paglalakbay ni Fransisko Kiamko (Pagtuklas sa Isang Moralidad na Hindi Nakabatay sa Tradisyunal na Diyos o Relihiyon)

WordPress.com

WordPress.com is the best place for your personal blog or business site.